شکسته بال صدایم مرا مرنجانید
و مانده ام که کجایم مرا مرنجانید
اگر چه کال و اگر رسیده ام، اما
فقط ترنج شمایم، مرا مرنجانید

بازتاب خوب شعری  که از فاهم الحیدر ترجمه کرده بودم و تماس های دوستان برای اطلاع از این شاعر بزرگ عرب، من را برآن داشت تا کمی درباره ی زندگی و آثارش بنویسم.می خوانید:
فاهم الحیدر سال ۱۹۵۶ در قریه ی طهبیز از توابع قاهره به دنیا آمد.کودکی را با قصه های جادویی مادر بزرگ و شب های پرستاره طی کرد.در نوجوانی به مردی که ۲۸ سال بزرگ تر از خودش بود دل باخت.اما همان گونه که پیدا بود این عشق، نافرجام ماند.پس از پایان دبیرستان به قاهره آمد و در رشته ی زبان و ادبیات فرانسه مشغول به تحصیل شد.در آن جا بود که شعر و البته روزنامه نگاری را جدی تر گرفت.اولین ازدواجش یعد از دو ماه به جدایی انجامید.زیرا همسرش می خواست او به شیوه ی کلاسیک شعر بسراید و شعرهایی با قافیه بگوید.اما فاهم الحیدر زیر بار نرفت.دومین ازدواج او به دلیل خیانت همسرش به پایان رسید.سومین ازدواج الحیدر با طراد حماده شاعر سوری بود که به دلیل دخالت های مادر طراد به جدایی انجامید.الحیدر تا کنون شش بار ازدواج کرده و در هیچ کدام  موفق نبوده است.او هم اکنون به تنهایی در قاهره زندگی می کند.الحیدر گرایش های فمینیستی دارد و با ماهنامه ی «نساء» همکاری می کند.تاکنون ۷ دفتر شعر از الحیدر به چاپ رسیده که به زبان های اردو، بنگالی و مالایی ترجمه شده است:«جسارت زیبا بودن»، « برای ماه از چاه»،«سعیده، دختر زشت نیل»، « تو این جا چه می کنی ای زن قالی باف»، « مشاهده ی خویشتن»،«پیوند بازی» و «کافه ی رویاهای شبانه».
الحیدر تا کنون جوایز ادبی متعددی را برده است و در میان شاعران زن عرب، چهره ای متمایز و برجسته به شمار می رود.او خود را تحت تاثیر فروغ فرخزاد و نازک الملائکه شاعر عراقی می داند و شعرش لحنی زنانه با تصویرسازی های بدیع و متفاوت دارد.
شعری که می خوانید، از کتاب « سعیده ، دختر زشت نیل» انتخاب و ترجمه شده است:
با مردی خوابیدم در  کابل/در صحرای اتیوپی بیدار شدم/تنها/ چرا که نتوانسته بود مرا درمیان دندان هایش حبس کند/در کلکلته ابری شدم /با مردی/باریدیم/در شام/اما تنها باریده شدم/از دنده ی چپم گلی رویید/در بیت اللحم/مردی بویید در پاریس/ گل را/به هوش آمد در غرناطه؛/ آن جا که من نبودم/خون دیدم در آستارا/با همین خون گفتم امضا می کنم/دوست داشتن مردی را/اما نبود/ مردی که بتواند من را در میان دندان هایش حبس کند/پس پرنده ای شدم در صحرایی دور/ که از آوازش/ مردان عاشق/سحر می شدند و می خشکیدند:/عقوبت این که عشق هاشان /به وسعت اندام  من نبود/تنم کویری تشنه شد در تبت/ مردی که شخم زند،آبیاری کند/ در ساحل عاج بود/دور بود

همیشه چیزی جا می ماند/یا به کلام در نمی آید/مثلا مثل گفتن این که/خانم! مراقب باشید/گوزنی وحشی در چشم های شما ایستاده است/یا مثلا مثل گفتن این که هوا سرد است/دگمه های بلوزت راببند لطفا/تا در گرمای تنت به خواب بروم/همیشه این حرف ها از قلم می افتد/مثل گلدان پیری در خانه ای متروک/که برای خودش گل می دهد فقط/ و عطر تلخش در سایه روشن راکد هوا می پوسد

روح تو شاد ای دل سامان نیافته ! ای شعر نیمه کاره ی پایان نیافته !   ابری ترین ترانه ی مازندرانیم ! ای هیچ وقت فرصت باران نیافته !   از یادها به جز غم دوری نداشته ! از بادها به جزتب طوفان نیافته !   موسای رفته دردهن اژدها ی من ! ای سوخته خلیل گلستان نیافته!   ای آبرو گذاشته درجستجوی عشق ! هم این زدست داده وهم آن نیافته !   روح تو شاد خوب بخوابی مرا ببخش مرگ اینچنین شبیه تو  مهمان نیافته

صدايم را به باران بسپار شاعري كه هم‌اكنون پيش‌روي شماست و از قبل وعده آمدنش را به كافه شاعري داده بوديم، در آخرين روزهاي بهار به اينجا آمده است. آخر او متولد بهار هم هست، البته نه فصل بهار؛ محمد خليلي در «بهار» همدان به دنيا آمده است. اگرچه از كودكي به تهران آمده و در اين شهر بزرگ شده، با اين همه روحيه‌اش همچنان بهاري است و انگار نه انگار كه 70 بهار را پشت‌سر گذاشته است. به همين خاطر است كه در شعري كوتاه مي‌گويد: «نه،/ نگو كه نمي‌آيي/ ميز بهار را پيچيده‌ام» و به همين خاطر است كه وقتي گوشي تلفن را برمي‌دارد، چنان بذله‌‌گو و خوش‌برخورد است كه غريبگي اولين تماس را به آسودگي و راحتي تبديل مي‌كند...

ادامه مطلب

در دود می‌رود
جهان است؟
یا اشباحش؟

دیگر نه سنگ روی سنگ است
نه تن روی تن
نه کفنی از شن
زمین با هر بادی به ستوه می‌آید

می‌کوشد
دوباره آتش روشن کند
اما برایم چیزی نگذاشته
جز پندار یک شعله

شراره‌ی هاله‌ها
بدن‌ها و خون‌ها را می‌سوزاند



٢

تا سرچشمه، لالایی بی‌خوابی‌اش
را می‌خواند
رود دیگر نمی‌خوابد

هوا ضربه‌ی ترس می‌زند
تا پناهگاه جان‌های مرده

خاک، زخم‌هایش را می‌شوید
و هیولاهایش را
زیر بارانی از نمک

آینه آتش گرفته
مثل هزارتوی نشانه‌هایی که
در آن‌ها دنبال تو می‌گردم



٣

در قلمرو سایه‌ها
با اشک‌ها طبل می‌زنند

به سمت تو می‌آیم
اوریدیس خاکستری‌ام
با دست‌هایی پوشیده
از شب تن تو

نشان‌های به هم آمیخته‌ی ما
در شعله‌ها آشکارند
مثل شعر که
تمام در آغوش‌گرفتن‌های‌مان را
اعلام می‌کند
هی! من چه‌قدر حسودم
فرشته‌ای که نجات پیدا نمی‌کند
با تنها بوسه‌ای که داده
به زنی که دوستش می‌داشت

 

  كتاب "طنز در گلستان سعدي" نوشته‌ي محمدعلي علومي نقد مي‌شود.

 در اين نشست كه از ساعت 16:30 تا 18 روز چهارشنبه، پنجم تير، در تالار شريعتي كتابخانه‌ي عمومي حسينيه‌ي ارشاد برپا مي‌شود، علومي، منوچهر احترامي و رسول آباديان - دبير و مجري برنامه - حضور خواهند داشت.

 علومي چندين كتاب در حوزه‌ي شعر و داستان تأليف كرده، كه معروف‌ترين آن‌ها، مجموعه‌ي داستان "اندوهگرد" است.

 او در حال حاضر مشغول تحقيق و تأليف آثار طنز در متون كهن فارسي است. كتاب "طنز در گلستان سعدي"، يكي از فعاليت‌هايش در اين زمينه محسوب مي‌شود كه امسال توسط انتشارات اميركبير در 152 صفحه به چاپ رسيده است.